خوێندنەوە: to read
ئەم پەڕەیە ئێستا بە ئینگلیزییە.
| infinitive | خوێندنەوە (xwêndnewe) /xweːndnæwæ/ |
|---|---|
| meaning | to read |
| present stem | خوێن |
| past stem | خوێند |
| transitivity | transitive, ergative in past tenses |
Present-stem forms
| person | pronoun | Present | Present negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | دەخوێنمەوە dexwênmewe /dæxweːnmæwæ/ | ناخوێنمەوە naxwênmewe /naːxweːnmæwæ/ |
| 2sg | تۆ | دەخوێنیتەوە dexwênîtewe /dæxweːniːtæwæ/ | ناخوێنیتەوە naxwênîtewe /naːxweːniːtæwæ/ |
| 3sg | ئەو | دەخوێنێتەوە dexwênêtewe /dæxweːneːtæwæ/ | ناخوێنێتەوە naxwênêtewe /naːxweːneːtæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | دەخوێنینەوە dexwênînewe /dæxweːniːnæwæ/ | ناخوێنینەوە naxwênînewe /naːxweːniːnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | دەخوێننەوە dexwênnewe /dæxweːnnæwæ/ | ناخوێننەوە naxwênnewe /naːxweːnnæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | دەخوێننەوە dexwênnewe /dæxweːnnæwæ/ | ناخوێننەوە naxwênnewe /naːxweːnnæwæ/ |
Subjunctive
| person | pronoun | Subjunctive | Subjunctive negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | بخوێنمەوە bixwênmewe /b(ɯ)xweːnmæwæ/ | نەخوێنمەوە nexwênmewe /næxweːnmæwæ/ |
| 2sg | تۆ | بخوێنیتەوە bixwênîtewe /b(ɯ)xweːniːtæwæ/ | نەخوێنیتەوە nexwênîtewe /næxweːniːtæwæ/ |
| 3sg | ئەو | بخوێنێتەوە bixwênêtewe /b(ɯ)xweːneːtæwæ/ | نەخوێنێتەوە nexwênêtewe /næxweːneːtæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | بخوێنینەوە bixwênînewe /b(ɯ)xweːniːnæwæ/ | نەخوێنینەوە nexwênînewe /næxweːniːnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | بخوێننەوە bixwênnewe /b(ɯ)xweːnnæwæ/ | نەخوێننەوە nexwênnewe /næxweːnnæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | بخوێننەوە bixwênnewe /b(ɯ)xweːnnæwæ/ | نەخوێننەوە nexwênnewe /næxweːnnæwæ/ |
Simple past
| person | pronoun | Simple past | Past negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | خوێندمەوە xwêndmewe /xweːndmæwæ/ | نەمخوێندەوە nemxwêndewe /næmxweːndæwæ/ |
| 2sg | تۆ | خوێندتەوە xwêndtewe /xweːndtæwæ/ | نەتخوێندەوە netxwêndewe /nætxweːndæwæ/ |
| 3sg | ئەو | خوێندیەوە xwêndyewe /xweːndjæwæ/ | نەیخوێندەوە neyxwêndewe /næjxweːndæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | خوێندمانەوە xwêndmanewe /xweːndmaːnæwæ/ | نەمانخوێندەوە nemanxwêndewe /næmaːnxweːndæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | خوێندتانەوە xwêndtanewe /xweːndtaːnæwæ/ | نەتانخوێندەوە netanxwêndewe /nætaːnxweːndæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | خوێندیانەوە xwêndyanewe /xweːndjaːnæwæ/ | نەیانخوێندەوە neyanxwêndewe /næjaːnxweːndæwæ/ |
Past tenses of a transitive verb are ergative: the person marker is the set-2 clitic (م ت ی مان تان یان) of the agent, not a verb ending.
Past progressive
| person | pronoun | Past progressive | Past progressive negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | دەمخوێندەوە demxwêndewe /dæmxweːndæwæ/ | نەمدەخوێندەوە nemdexwêndewe /næmdæxweːndæwæ/ |
| 2sg | تۆ | دەتخوێندەوە detxwêndewe /dætxweːndæwæ/ | نەتدەخوێندەوە netdexwêndewe /nætdæxweːndæwæ/ |
| 3sg | ئەو | دەیخوێندەوە deyxwêndewe /dæjxweːndæwæ/ | نەیدەخوێندەوە neydexwêndewe /næjdæxweːndæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | دەمانخوێندەوە demanxwêndewe /dæmaːnxweːndæwæ/ | نەماندەخوێندەوە nemandexwêndewe /næmaːndæxweːndæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | دەتانخوێندەوە detanxwêndewe /dætaːnxweːndæwæ/ | نەتاندەخوێندەوە netandexwêndewe /nætaːndæxweːndæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | دەیانخوێندەوە deyanxwêndewe /dæjaːnxweːndæwæ/ | نەیاندەخوێندەوە neyandexwêndewe /næjaːndæxweːndæwæ/ |
Past tenses of a transitive verb are ergative: the person marker is the set-2 clitic (م ت ی مان تان یان) of the agent, not a verb ending.
Perfect tenses
| person | pronoun | Present perfect | Perfect negative | Past perfect | Past perfect negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | خوێندوومەتەوە xwêndûmetewe /xweːnduːmætæwæ/ | نەمخوێندووەتەوە nemxwêndûwetewe /næmxweːnduːwætæwæ/ | خوێندبوومەوە xwêndbûmewe /xweːndbuːmæwæ/ | نەمخوێندبووەوە nemxwêndbûwewe /næmxweːndbuːwæwæ/ |
| 2sg | تۆ | خوێندووتەتەوە xwêndûtetewe /xweːnduːtætæwæ/ | نەتخوێندووەتەوە netxwêndûwetewe /nætxweːnduːwætæwæ/ | خوێندبووتەوە xwêndbûtewe /xweːndbuːtæwæ/ | نەتخوێندبووەوە netxwêndbûwewe /nætxweːndbuːwæwæ/ |
| 3sg | ئەو | خوێندوویەتەوە xwêndûyetewe /xweːnduːjætæwæ/ | نەیخوێندووەتەوە neyxwêndûwetewe /næjxweːnduːwætæwæ/ | خوێندبوویەوە xwêndbûyewe /xweːndbuːjæwæ/ | نەیخوێندبووەوە neyxwêndbûwewe /næjxweːndbuːwæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | خوێندوومانەتەوە xwêndûmanetewe /xweːnduːmaːnætæwæ/ | نەمانخوێندووەتەوە nemanxwêndûwetewe /næmaːnxweːnduːwætæwæ/ | خوێندبوومانەوە xwêndbûmanewe /xweːndbuːmaːnæwæ/ | نەمانخوێندبووەوە nemanxwêndbûwewe /næmaːnxweːndbuːwæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | خوێندووتانەتەوە xwêndûtanetewe /xweːnduːtaːnætæwæ/ | نەتانخوێندووەتەوە netanxwêndûwetewe /nætaːnxweːnduːwætæwæ/ | خوێندبووتانەوە xwêndbûtanewe /xweːndbuːtaːnæwæ/ | نەتانخوێندبووەوە netanxwêndbûwewe /nætaːnxweːndbuːwæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | خوێندوویانەتەوە xwêndûyanetewe /xweːnduːjaːnætæwæ/ | نەیانخوێندووەتەوە neyanxwêndûwetewe /næjaːnxweːnduːwætæwæ/ | خوێندبوویانەوە xwêndbûyanewe /xweːndbuːjaːnæwæ/ | نەیانخوێندبووەوە neyanxwêndbûwewe /næjaːnxweːndbuːwæwæ/ |
Past tenses of a transitive verb are ergative: the person marker is the set-2 clitic (م ت ی مان تان یان) of the agent, not a verb ending.
Past subjunctive
| person | pronoun | Past subjunctive | Perfect subjunctive | Past perfect subjunctive |
|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | خوێندبامەوە xwêndbamewe /xweːndbaːmæwæ/ | خوێندبێتمەوە xwêndbêtmewe /xweːndbeːtmæwæ/ | خوێندبووبامەوە xwêndbûbamewe /xweːndbuːbaːmæwæ/ |
| 2sg | تۆ | خوێندباتەوە xwêndbatewe /xweːndbaːtæwæ/ | خوێندبێتتەوە xwêndbêttewe /xweːndbeːttæwæ/ | خوێندبووباتەوە xwêndbûbatewe /xweːndbuːbaːtæwæ/ |
| 3sg | ئەو | خوێندبایەوە xwêndbayewe /xweːndbaːjæwæ/ | خوێندبێتیەوە xwêndbêtyewe /xweːndbeːtjæwæ/ | خوێندبووبایەوە xwêndbûbayewe /xweːndbuːbaːjæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | خوێندبامانەوە xwêndbamanewe /xweːndbaːmaːnæwæ/ | خوێندبێتمانەوە xwêndbêtmanewe /xweːndbeːtmaːnæwæ/ | خوێندبووبامانەوە xwêndbûbamanewe /xweːndbuːbaːmaːnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | خوێندباتانەوە xwêndbatanewe /xweːndbaːtaːnæwæ/ | خوێندبێتتانەوە xwêndbêttanewe /xweːndbeːttaːnæwæ/ | خوێندبووباتانەوە xwêndbûbatanewe /xweːndbuːbaːtaːnæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | خوێندبایانەوە xwêndbayanewe /xweːndbaːjaːnæwæ/ | خوێندبێتیانەوە xwêndbêtyanewe /xweːndbeːtjaːnæwæ/ | خوێندبووبایانەوە xwêndbûbayanewe /xweːndbuːbaːjaːnæwæ/ |
Past subjunctive negative
| person | pronoun | Past subjunctive negative | Perfect subjunctive negative | Past perfect subjunctive negative |
|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | نەمخوێندبایەوە nemxwêndbayewe /næmxweːndbaːjæwæ/ | نەمخوێندبێتەوە nemxwêndbêtewe /næmxweːndbeːtæwæ/ | نەمخوێندبووبایەوە nemxwêndbûbayewe /næmxweːndbuːbaːjæwæ/ |
| 2sg | تۆ | نەتخوێندبایەوە netxwêndbayewe /nætxweːndbaːjæwæ/ | نەتخوێندبێتەوە netxwêndbêtewe /nætxweːndbeːtæwæ/ | نەتخوێندبووبایەوە netxwêndbûbayewe /nætxweːndbuːbaːjæwæ/ |
| 3sg | ئەو | نەیخوێندبایەوە neyxwêndbayewe /næjxweːndbaːjæwæ/ | نەیخوێندبێتەوە neyxwêndbêtewe /næjxweːndbeːtæwæ/ | نەیخوێندبووبایەوە neyxwêndbûbayewe /næjxweːndbuːbaːjæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | نەمانخوێندبایەوە nemanxwêndbayewe /næmaːnxweːndbaːjæwæ/ | نەمانخوێندبێتەوە nemanxwêndbêtewe /næmaːnxweːndbeːtæwæ/ | نەمانخوێندبووبایەوە nemanxwêndbûbayewe /næmaːnxweːndbuːbaːjæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | نەتانخوێندبایەوە netanxwêndbayewe /nætaːnxweːndbaːjæwæ/ | نەتانخوێندبێتەوە netanxwêndbêtewe /nætaːnxweːndbeːtæwæ/ | نەتانخوێندبووبایەوە netanxwêndbûbayewe /nætaːnxweːndbuːbaːjæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | نەیانخوێندبایەوە neyanxwêndbayewe /næjaːnxweːndbaːjæwæ/ | نەیانخوێندبێتەوە neyanxwêndbêtewe /næjaːnxweːndbeːtæwæ/ | نەیانخوێندبووبایەوە neyanxwêndbûbayewe /næjaːnxweːndbuːbaːjæwæ/ |
Passive: present and subjunctive
| person | pronoun | Passive present | Passive present negative | Passive subjunctive | Passive subjunctive negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | دەخوێنرێمەوە dexwênrêmewe /dæxweːnɾeːmæwæ/ | ناخوێنرێمەوە naxwênrêmewe /naːxweːnɾeːmæwæ/ | بخوێنرێمەوە bixwênrêmewe /b(ɯ)xweːnɾeːmæwæ/ | نەخوێنرێمەوە nexwênrêmewe /næxweːnɾeːmæwæ/ |
| 2sg | تۆ | دەخوێنرێیتەوە dexwênrêytewe /dæxweːnɾeːjtæwæ/ | ناخوێنرێیتەوە naxwênrêytewe /naːxweːnɾeːjtæwæ/ | بخوێنرێیتەوە bixwênrêytewe /b(ɯ)xweːnɾeːjtæwæ/ | نەخوێنرێیتەوە nexwênrêytewe /næxweːnɾeːjtæwæ/ |
| 3sg | ئەو | دەخوێنرێتەوە dexwênrêtewe /dæxweːnɾeːtæwæ/ | ناخوێنرێتەوە naxwênrêtewe /naːxweːnɾeːtæwæ/ | بخوێنرێتەوە bixwênrêtewe /b(ɯ)xweːnɾeːtæwæ/ | نەخوێنرێتەوە nexwênrêtewe /næxweːnɾeːtæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | دەخوێنرێینەوە dexwênrêynewe /dæxweːnɾeːjnæwæ/ | ناخوێنرێینەوە naxwênrêynewe /naːxweːnɾeːjnæwæ/ | بخوێنرێینەوە bixwênrêynewe /b(ɯ)xweːnɾeːjnæwæ/ | نەخوێنرێینەوە nexwênrêynewe /næxweːnɾeːjnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | دەخوێنرێنەوە dexwênrênewe /dæxweːnɾeːnæwæ/ | ناخوێنرێنەوە naxwênrênewe /naːxweːnɾeːnæwæ/ | بخوێنرێنەوە bixwênrênewe /b(ɯ)xweːnɾeːnæwæ/ | نەخوێنرێنەوە nexwênrênewe /næxweːnɾeːnæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | دەخوێنرێنەوە dexwênrênewe /dæxweːnɾeːnæwæ/ | ناخوێنرێنەوە naxwênrênewe /naːxweːnɾeːnæwæ/ | بخوێنرێنەوە bixwênrênewe /b(ɯ)xweːnɾeːnæwæ/ | نەخوێنرێنەوە nexwênrênewe /næxweːnɾeːnæwæ/ |
Passive: past
| person | pronoun | Passive past | Passive past negative | Passive past progressive | Passive past progressive negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | خوێندرامەوە xwêndramewe /xweːndɾaːmæwæ/ | نەخوێنرامەوە nexwênramewe /næxweːnɾaːmæwæ/ | دەخوێنرامەوە dexwênramewe /dæxweːnɾaːmæwæ/ | نەدەخوێنرامەوە nedexwênramewe /nædæxweːnɾaːmæwæ/ |
| 2sg | تۆ | خوێندرایتەوە xwêndraytewe /xweːndɾaːjtæwæ/ | نەخوێنرایتەوە nexwênraytewe /næxweːnɾaːjtæwæ/ | دەخوێنرایتەوە dexwênraytewe /dæxweːnɾaːjtæwæ/ | نەدەخوێنرایتەوە nedexwênraytewe /nædæxweːnɾaːjtæwæ/ |
| 3sg | ئەو | خوێندرایەوە xwêndrayewe /xweːndɾaːjæwæ/ | نەخوێنرایەوە nexwênrayewe /næxweːnɾaːjæwæ/ | دەخوێنرایەوە dexwênrayewe /dæxweːnɾaːjæwæ/ | نەدەخوێنرایەوە nedexwênrayewe /nædæxweːnɾaːjæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | خوێندراینەوە xwêndraynewe /xweːndɾaːjnæwæ/ | نەخوێنراینەوە nexwênraynewe /næxweːnɾaːjnæwæ/ | دەخوێنراینەوە dexwênraynewe /dæxweːnɾaːjnæwæ/ | نەدەخوێنراینەوە nedexwênraynewe /nædæxweːnɾaːjnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | خوێندرانەوە xwêndranewe /xweːndɾaːnæwæ/ | نەخوێنرانەوە nexwênranewe /næxweːnɾaːnæwæ/ | دەخوێنرانەوە dexwênranewe /dæxweːnɾaːnæwæ/ | نەدەخوێنرانەوە nedexwênranewe /nædæxweːnɾaːnæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | خوێندرانەوە xwêndranewe /xweːndɾaːnæwæ/ | نەخوێنرانەوە nexwênranewe /næxweːnɾaːnæwæ/ | دەخوێنرانەوە dexwênranewe /dæxweːnɾaːnæwæ/ | نەدەخوێنرانەوە nedexwênranewe /nædæxweːnɾaːnæwæ/ |
Passive: perfect tenses
| person | pronoun | Passive perfect | Passive perfect negative | Passive past perfect | Passive past perfect negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | خوێنراومەتەوە xwênrawmetewe /xweːnɾaːwmætæwæ/ | نەخوێنراومەتەوە nexwênrawmetewe /næxweːnɾaːwmætæwæ/ | خوێنرابوومەوە xwênrabûmewe /xweːnɾaːbuːmæwæ/ | نەخوێنرابوومەوە nexwênrabûmewe /næxweːnɾaːbuːmæwæ/ |
| 2sg | تۆ | خوێنراویتەتەوە xwênrawîtetewe /xweːnɾaːwiːtætæwæ/ | نەخوێنراویتەتەوە nexwênrawîtetewe /næxweːnɾaːwiːtætæwæ/ | خوێنرابوویتەوە xwênrabûytewe /xweːnɾaːbuːjtæwæ/ | نەخوێنرابوویتەوە nexwênrabûytewe /næxweːnɾaːbuːjtæwæ/ |
| 3sg | ئەو | خوێنراوەتەوە xwênrawetewe /xweːnɾaːwætæwæ/ | نەخوێنراوەتەوە nexwênrawetewe /næxweːnɾaːwætæwæ/ | خوێنرابووەوە xwênrabûwewe /xweːnɾaːbuːwæwæ/ | نەخوێنرابووەوە nexwênrabûwewe /næxweːnɾaːbuːwæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | خوێنراوینەتەوە xwênrawînetewe /xweːnɾaːwiːnætæwæ/ | نەخوێنراوینەتەوە nexwênrawînetewe /næxweːnɾaːwiːnætæwæ/ | خوێنرابووینەوە xwênrabûynewe /xweːnɾaːbuːjnæwæ/ | نەخوێنرابووینەوە nexwênrabûynewe /næxweːnɾaːbuːjnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | خوێنراونەتەوە xwênrawnetewe /xweːnɾaːwnætæwæ/ | نەخوێنراونەتەوە nexwênrawnetewe /næxweːnɾaːwnætæwæ/ | خوێنرابوونەوە xwênrabûnewe /xweːnɾaːbuːnæwæ/ | نەخوێنرابوونەوە nexwênrabûnewe /næxweːnɾaːbuːnæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | خوێنراونەتەوە xwênrawnetewe /xweːnɾaːwnætæwæ/ | نەخوێنراونەتەوە nexwênrawnetewe /næxweːnɾaːwnætæwæ/ | خوێنرابوونەوە xwênrabûnewe /xweːnɾaːbuːnæwæ/ | نەخوێنرابوونەوە nexwênrabûnewe /næxweːnɾaːbuːnæwæ/ |
Passive: past subjunctive
| person | pronoun | Passive past subjunctive | Passive perfect subjunctive | Passive past perfect subjunctive |
|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | خوێنرابامەوە xwênrabamewe /xweːnɾaːbaːmæwæ/ | خوێنرابێتمەوە xwênrabêtmewe /xweːnɾaːbeːtmæwæ/ | خوێنرابووبامەوە xwênrabûbamewe /xweːnɾaːbuːbaːmæwæ/ |
| 2sg | تۆ | خوێنرابایتەوە xwênrabaytewe /xweːnɾaːbaːjtæwæ/ | خوێنرابێتیتەوە xwênrabêtîtewe /xweːnɾaːbeːtiːtæwæ/ | خوێنرابووبایتەوە xwênrabûbaytewe /xweːnɾaːbuːbaːjtæwæ/ |
| 3sg | ئەو | خوێنرابایەوە xwênrabayewe /xweːnɾaːbaːjæwæ/ | خوێنرابێتەوە xwênrabêtewe /xweːnɾaːbeːtæwæ/ | خوێنرابووبایەوە xwênrabûbayewe /xweːnɾaːbuːbaːjæwæ/ |
| 1pl | ئێمە | خوێنراباینەوە xwênrabaynewe /xweːnɾaːbaːjnæwæ/ | خوێنرابێتینەوە xwênrabêtînewe /xweːnɾaːbeːtiːnæwæ/ | خوێنرابووباینەوە xwênrabûbaynewe /xweːnɾaːbuːbaːjnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | خوێنرابانەوە xwênrabanewe /xweːnɾaːbaːnæwæ/ | خوێنرابێتنەوە xwênrabêtnewe /xweːnɾaːbeːtnæwæ/ | خوێنرابووبانەوە xwênrabûbanewe /xweːnɾaːbuːbaːnæwæ/ |
| 3pl | ئەوان | خوێنرابانەوە xwênrabanewe /xweːnɾaːbaːnæwæ/ | خوێنرابێتنەوە xwênrabêtnewe /xweːnɾaːbeːtnæwæ/ | خوێنرابووبانەوە xwênrabûbanewe /xweːnɾaːbuːbaːnæwæ/ |
Imperative
| person | pronoun | Imperative | Prohibitive |
|---|---|---|---|
| 2sg | تۆ | بخوێنەوە bixwênewe /b(ɯ)xweːnæwæ/ | مەخوێنەوە mexwênewe /mæxweːnæwæ/ |
| 2pl | ئێوە | بخوێننەوە bixwênnewe /b(ɯ)xweːnnæwæ/ | مەخوێننەوە mexwênnewe /mæxweːnnæwæ/ |
Other forms
| form | Kurdish | Latin |
|---|---|---|
| past perfective, agent clitic elsewhere | خوێندەوە | xwêndewe |
| past progressive, agent clitic elsewhere | دەخوێندەوە | dexwêndewe |
| present perfect, agent clitic elsewhere | خوێندووەتەوە | xwêndûwetewe |
| past perfect, agent clitic elsewhere | خوێندبووەوە | xwêndbûwewe |
| past subj, agent clitic elsewhere | خوێندبایەوە | xwêndbayewe |
| perfect subj, agent clitic elsewhere | خوێندبێتەوە | xwêndbêtewe |
| pluperfect subj, agent clitic elsewhere | خوێندبووبایەوە | xwêndbûbayewe |
| infinitive | خوێندنەوە | xwêndnewe |
| past participle | خوێندووەوە | xwêndûwewe |
| passive participle | خوێنراوەوە | xwênrawewe |