پاراستن: to protect
ئەم پەڕەیە ئێستا بە ئینگلیزییە.
| infinitive | پاراستن (parastin) /paːɾaːst(ɯ)n/ |
|---|---|
| meaning | to protect |
| present stem | پارێز |
| past stem | پاراست |
| transitivity | transitive, ergative in past tenses |
Present-stem forms
| person | pronoun | Present | Present negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | دەپارێزم deparêzim /dæpaːɾeːz(ɯ)m/ | ناپارێزم naparêzim /naːpaːɾeːz(ɯ)m/ |
| 2sg | تۆ | دەپارێزیت deparêzît /dæpaːɾeːziːt/ | ناپارێزیت naparêzît /naːpaːɾeːziːt/ |
| 3sg | ئەو | دەپارێزێت deparêzêt /dæpaːɾeːzeːt/ | ناپارێزێت naparêzêt /naːpaːɾeːzeːt/ |
| 1pl | ئێمە | دەپارێزین deparêzîn /dæpaːɾeːziːn/ | ناپارێزین naparêzîn /naːpaːɾeːziːn/ |
| 2pl | ئێوە | دەپارێزن deparêzin /dæpaːɾeːz(ɯ)n/ | ناپارێزن naparêzin /naːpaːɾeːz(ɯ)n/ |
| 3pl | ئەوان | دەپارێزن deparêzin /dæpaːɾeːz(ɯ)n/ | ناپارێزن naparêzin /naːpaːɾeːz(ɯ)n/ |
Subjunctive
| person | pronoun | Subjunctive | Subjunctive negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | بپارێزم biparêzim /b(ɯ)paːɾeːz(ɯ)m/ | نەپارێزم neparêzim /næpaːɾeːz(ɯ)m/ |
| 2sg | تۆ | بپارێزیت biparêzît /b(ɯ)paːɾeːziːt/ | نەپارێزیت neparêzît /næpaːɾeːziːt/ |
| 3sg | ئەو | بپارێزێت biparêzêt /b(ɯ)paːɾeːzeːt/ | نەپارێزێت neparêzêt /næpaːɾeːzeːt/ |
| 1pl | ئێمە | بپارێزین biparêzîn /b(ɯ)paːɾeːziːn/ | نەپارێزین neparêzîn /næpaːɾeːziːn/ |
| 2pl | ئێوە | بپارێزن biparêzin /b(ɯ)paːɾeːz(ɯ)n/ | نەپارێزن neparêzin /næpaːɾeːz(ɯ)n/ |
| 3pl | ئەوان | بپارێزن biparêzin /b(ɯ)paːɾeːz(ɯ)n/ | نەپارێزن neparêzin /næpaːɾeːz(ɯ)n/ |
Simple past
| person | pronoun | Simple past | Past negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | پاراستم parastim /paːɾaːst(ɯ)m/ | نەمپاراست nemparast /næmpaːɾaːst/ |
| 2sg | تۆ | پاراستت parastit /paːɾaːst(ɯ)t/ | نەتپاراست netparast /nætpaːɾaːst/ |
| 3sg | ئەو | پاراستی parastî /paːɾaːstiː/ | نەیپاراست neyparast /næjpaːɾaːst/ |
| 1pl | ئێمە | پاراستمان parastman /paːɾaːstmaːn/ | نەمانپاراست nemanparast /næmaːnpaːɾaːst/ |
| 2pl | ئێوە | پاراستتان parasttan /paːɾaːsttaːn/ | نەتانپاراست netanparast /nætaːnpaːɾaːst/ |
| 3pl | ئەوان | پاراستیان parastyan /paːɾaːstjaːn/ | نەیانپاراست neyanparast /næjaːnpaːɾaːst/ |
Past tenses of a transitive verb are ergative: the person marker is the set-2 clitic (م ت ی مان تان یان) of the agent, not a verb ending.
Past progressive
| person | pronoun | Past progressive | Past progressive negative |
|---|---|---|---|
| 1sg | من | دەمپاراست demparast /dæmpaːɾaːst/ | نەمدەپاراست nemdeparast /næmdæpaːɾaːst/ |
| 2sg | تۆ | دەتپاراست detparast /dætpaːɾaːst/ | نەتدەپاراست netdeparast /nætdæpaːɾaːst/ |
| 3sg | ئەو | دەیپاراست deyparast /dæjpaːɾaːst/ | نەیدەپاراست neydeparast /næjdæpaːɾaːst/ |
| 1pl | ئێمە | دەمانپاراست demanparast /dæmaːnpaːɾaːst/ | نەماندەپاراست nemandeparast /næmaːndæpaːɾaːst/ |
| 2pl | ئێوە | دەتانپاراست detanparast /dætaːnpaːɾaːst/ | نەتاندەپاراست netandeparast /nætaːndæpaːɾaːst/ |
| 3pl | ئەوان | دەیانپاراست deyanparast /dæjaːnpaːɾaːst/ | نەیاندەپاراست neyandeparast /næjaːndæpaːɾaːst/ |
Past tenses of a transitive verb are ergative: the person marker is the set-2 clitic (م ت ی مان تان یان) of the agent, not a verb ending.
Perfect tenses
| person | pronoun | Present perfect | Perfect negative | Past perfect | Past perfect negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | پاراستوومە parastûme /paːɾaːstuːmæ/ | نەمپاراستووە nemparastûwe /næmpaːɾaːstuːwæ/ | پاراستبووم parastbûm /paːɾaːstbuːm/ | نەمپاراستبوو nemparastbû /næmpaːɾaːstbuː/ |
| 2sg | تۆ | پاراستووتە parastûte /paːɾaːstuːtæ/ | نەتپاراستووە netparastûwe /nætpaːɾaːstuːwæ/ | پاراستبووت parastbût /paːɾaːstbuːt/ | نەتپاراستبوو netparastbû /nætpaːɾaːstbuː/ |
| 3sg | ئەو | پاراستوویەتی parastûyetî /paːɾaːstuːjætiː/ | نەیپاراستووە neyparastûwe /næjpaːɾaːstuːwæ/ | پاراستبووی parastbûy /paːɾaːstbuːj/ | نەیپاراستبوو neyparastbû /næjpaːɾaːstbuː/ |
| 1pl | ئێمە | پاراستوومانە parastûmane /paːɾaːstuːmaːnæ/ | نەمانپاراستووە nemanparastûwe /næmaːnpaːɾaːstuːwæ/ | پاراستبوومان parastbûman /paːɾaːstbuːmaːn/ | نەمانپاراستبوو nemanparastbû /næmaːnpaːɾaːstbuː/ |
| 2pl | ئێوە | پاراستووتانە parastûtane /paːɾaːstuːtaːnæ/ | نەتانپاراستووە netanparastûwe /nætaːnpaːɾaːstuːwæ/ | پاراستبووتان parastbûtan /paːɾaːstbuːtaːn/ | نەتانپاراستبوو netanparastbû /nætaːnpaːɾaːstbuː/ |
| 3pl | ئەوان | پاراستوویانە parastûyane /paːɾaːstuːjaːnæ/ | نەیانپاراستووە neyanparastûwe /næjaːnpaːɾaːstuːwæ/ | پاراستبوویان parastbûyan /paːɾaːstbuːjaːn/ | نەیانپاراستبوو neyanparastbû /næjaːnpaːɾaːstbuː/ |
Past tenses of a transitive verb are ergative: the person marker is the set-2 clitic (م ت ی مان تان یان) of the agent, not a verb ending.
Past subjunctive
| person | pronoun | Past subjunctive | Perfect subjunctive | Past perfect subjunctive |
|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | پاراستبام parastbam /paːɾaːstbaːm/ | پاراستبێتم parastbêtim /paːɾaːstbeːt(ɯ)m/ | پاراستبووبام parastbûbam /paːɾaːstbuːbaːm/ |
| 2sg | تۆ | پاراستبات parastbat /paːɾaːstbaːt/ | پاراستبێتت parastbêtit /paːɾaːstbeːt(ɯ)t/ | پاراستبووبات parastbûbat /paːɾaːstbuːbaːt/ |
| 3sg | ئەو | پاراستبای parastbay /paːɾaːstbaːj/ | پاراستبێتی parastbêtî /paːɾaːstbeːtiː/ | پاراستبووبای parastbûbay /paːɾaːstbuːbaːj/ |
| 1pl | ئێمە | پاراستبامان parastbaman /paːɾaːstbaːmaːn/ | پاراستبێتمان parastbêtman /paːɾaːstbeːtmaːn/ | پاراستبووبامان parastbûbaman /paːɾaːstbuːbaːmaːn/ |
| 2pl | ئێوە | پاراستباتان parastbatan /paːɾaːstbaːtaːn/ | پاراستبێتتان parastbêttan /paːɾaːstbeːttaːn/ | پاراستبووباتان parastbûbatan /paːɾaːstbuːbaːtaːn/ |
| 3pl | ئەوان | پاراستبایان parastbayan /paːɾaːstbaːjaːn/ | پاراستبێتیان parastbêtyan /paːɾaːstbeːtjaːn/ | پاراستبووبایان parastbûbayan /paːɾaːstbuːbaːjaːn/ |
Past subjunctive negative
| person | pronoun | Past subjunctive negative | Perfect subjunctive negative | Past perfect subjunctive negative |
|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | نەمپاراستبا nemparastba /næmpaːɾaːstbaː/ | نەمپاراستبێت nemparastbêt /næmpaːɾaːstbeːt/ | نەمپاراستبووبا nemparastbûba /næmpaːɾaːstbuːbaː/ |
| 2sg | تۆ | نەتپاراستبا netparastba /nætpaːɾaːstbaː/ | نەتپاراستبێت netparastbêt /nætpaːɾaːstbeːt/ | نەتپاراستبووبا netparastbûba /nætpaːɾaːstbuːbaː/ |
| 3sg | ئەو | نەیپاراستبا neyparastba /næjpaːɾaːstbaː/ | نەیپاراستبێت neyparastbêt /næjpaːɾaːstbeːt/ | نەیپاراستبووبا neyparastbûba /næjpaːɾaːstbuːbaː/ |
| 1pl | ئێمە | نەمانپاراستبا nemanparastba /næmaːnpaːɾaːstbaː/ | نەمانپاراستبێت nemanparastbêt /næmaːnpaːɾaːstbeːt/ | نەمانپاراستبووبا nemanparastbûba /næmaːnpaːɾaːstbuːbaː/ |
| 2pl | ئێوە | نەتانپاراستبا netanparastba /nætaːnpaːɾaːstbaː/ | نەتانپاراستبێت netanparastbêt /nætaːnpaːɾaːstbeːt/ | نەتانپاراستبووبا netanparastbûba /nætaːnpaːɾaːstbuːbaː/ |
| 3pl | ئەوان | نەیانپاراستبا neyanparastba /næjaːnpaːɾaːstbaː/ | نەیانپاراستبێت neyanparastbêt /næjaːnpaːɾaːstbeːt/ | نەیانپاراستبووبا neyanparastbûba /næjaːnpaːɾaːstbuːbaː/ |
Passive: present and subjunctive
| person | pronoun | Passive present | Passive present negative | Passive subjunctive | Passive subjunctive negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | دەپارێزرێم deparêzrêm /dæpaːɾeːzɾeːm/ | ناپارێزرێم naparêzrêm /naːpaːɾeːzɾeːm/ | بپارێزرێم biparêzrêm /b(ɯ)paːɾeːzɾeːm/ | نەپارێزرێم neparêzrêm /næpaːɾeːzɾeːm/ |
| 2sg | تۆ | دەپارێزرێیت deparêzrêyt /dæpaːɾeːzɾeːjt/ | ناپارێزرێیت naparêzrêyt /naːpaːɾeːzɾeːjt/ | بپارێزرێیت biparêzrêyt /b(ɯ)paːɾeːzɾeːjt/ | نەپارێزرێیت neparêzrêyt /næpaːɾeːzɾeːjt/ |
| 3sg | ئەو | دەپارێزرێت deparêzrêt /dæpaːɾeːzɾeːt/ | ناپارێزرێت naparêzrêt /naːpaːɾeːzɾeːt/ | بپارێزرێت biparêzrêt /b(ɯ)paːɾeːzɾeːt/ | نەپارێزرێت neparêzrêt /næpaːɾeːzɾeːt/ |
| 1pl | ئێمە | دەپارێزرێین deparêzrêyn /dæpaːɾeːzɾeːjn/ | ناپارێزرێین naparêzrêyn /naːpaːɾeːzɾeːjn/ | بپارێزرێین biparêzrêyn /b(ɯ)paːɾeːzɾeːjn/ | نەپارێزرێین neparêzrêyn /næpaːɾeːzɾeːjn/ |
| 2pl | ئێوە | دەپارێزرێن deparêzrên /dæpaːɾeːzɾeːn/ | ناپارێزرێن naparêzrên /naːpaːɾeːzɾeːn/ | بپارێزرێن biparêzrên /b(ɯ)paːɾeːzɾeːn/ | نەپارێزرێن neparêzrên /næpaːɾeːzɾeːn/ |
| 3pl | ئەوان | دەپارێزرێن deparêzrên /dæpaːɾeːzɾeːn/ | ناپارێزرێن naparêzrên /naːpaːɾeːzɾeːn/ | بپارێزرێن biparêzrên /b(ɯ)paːɾeːzɾeːn/ | نەپارێزرێن neparêzrên /næpaːɾeːzɾeːn/ |
Passive: past
| person | pronoun | Passive past | Passive past negative | Passive past progressive | Passive past progressive negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | پاراسترام parastram /paːɾaːstɾaːm/ | نەپارێزرام neparêzram /næpaːɾeːzɾaːm/ | دەپارێزرام deparêzram /dæpaːɾeːzɾaːm/ | نەدەپارێزرام nedeparêzram /nædæpaːɾeːzɾaːm/ |
| 2sg | تۆ | پاراسترایت parastrayt /paːɾaːstɾaːjt/ | نەپارێزرایت neparêzrayt /næpaːɾeːzɾaːjt/ | دەپارێزرایت deparêzrayt /dæpaːɾeːzɾaːjt/ | نەدەپارێزرایت nedeparêzrayt /nædæpaːɾeːzɾaːjt/ |
| 3sg | ئەو | پاراسترا parastra /paːɾaːstɾaː/ | نەپارێزرا neparêzra /næpaːɾeːzɾaː/ | دەپارێزرا deparêzra /dæpaːɾeːzɾaː/ | نەدەپارێزرا nedeparêzra /nædæpaːɾeːzɾaː/ |
| 1pl | ئێمە | پاراستراین parastrayn /paːɾaːstɾaːjn/ | نەپارێزراین neparêzrayn /næpaːɾeːzɾaːjn/ | دەپارێزراین deparêzrayn /dæpaːɾeːzɾaːjn/ | نەدەپارێزراین nedeparêzrayn /nædæpaːɾeːzɾaːjn/ |
| 2pl | ئێوە | پاراستران parastran /paːɾaːstɾaːn/ | نەپارێزران neparêzran /næpaːɾeːzɾaːn/ | دەپارێزران deparêzran /dæpaːɾeːzɾaːn/ | نەدەپارێزران nedeparêzran /nædæpaːɾeːzɾaːn/ |
| 3pl | ئەوان | پاراستران parastran /paːɾaːstɾaːn/ | نەپارێزران neparêzran /næpaːɾeːzɾaːn/ | دەپارێزران deparêzran /dæpaːɾeːzɾaːn/ | نەدەپارێزران nedeparêzran /nædæpaːɾeːzɾaːn/ |
Passive: perfect tenses
| person | pronoun | Passive perfect | Passive perfect negative | Passive past perfect | Passive past perfect negative |
|---|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | پارێزراوم parêzrawm /paːɾeːzɾaːwm/ | نەپارێزراوم neparêzrawm /næpaːɾeːzɾaːwm/ | پارێزرابووم parêzrabûm /paːɾeːzɾaːbuːm/ | نەپارێزرابووم neparêzrabûm /næpaːɾeːzɾaːbuːm/ |
| 2sg | تۆ | پارێزراویت parêzrawît /paːɾeːzɾaːwiːt/ | نەپارێزراویت neparêzrawît /næpaːɾeːzɾaːwiːt/ | پارێزرابوویت parêzrabûyt /paːɾeːzɾaːbuːjt/ | نەپارێزرابوویت neparêzrabûyt /næpaːɾeːzɾaːbuːjt/ |
| 3sg | ئەو | پارێزراوە parêzrawe /paːɾeːzɾaːwæ/ | نەپارێزراوە neparêzrawe /næpaːɾeːzɾaːwæ/ | پارێزرابوو parêzrabû /paːɾeːzɾaːbuː/ | نەپارێزرابوو neparêzrabû /næpaːɾeːzɾaːbuː/ |
| 1pl | ئێمە | پارێزراوین parêzrawîn /paːɾeːzɾaːwiːn/ | نەپارێزراوین neparêzrawîn /næpaːɾeːzɾaːwiːn/ | پارێزرابووین parêzrabûyn /paːɾeːzɾaːbuːjn/ | نەپارێزرابووین neparêzrabûyn /næpaːɾeːzɾaːbuːjn/ |
| 2pl | ئێوە | پارێزراون parêzrawn /paːɾeːzɾaːwn/ | نەپارێزراون neparêzrawn /næpaːɾeːzɾaːwn/ | پارێزرابوون parêzrabûn /paːɾeːzɾaːbuːn/ | نەپارێزرابوون neparêzrabûn /næpaːɾeːzɾaːbuːn/ |
| 3pl | ئەوان | پارێزراون parêzrawn /paːɾeːzɾaːwn/ | نەپارێزراون neparêzrawn /næpaːɾeːzɾaːwn/ | پارێزرابوون parêzrabûn /paːɾeːzɾaːbuːn/ | نەپارێزرابوون neparêzrabûn /næpaːɾeːzɾaːbuːn/ |
Passive: past subjunctive
| person | pronoun | Passive past subjunctive | Passive perfect subjunctive | Passive past perfect subjunctive |
|---|---|---|---|---|
| 1sg | من | پارێزرابام parêzrabam /paːɾeːzɾaːbaːm/ | پارێزرابێتم parêzrabêtim /paːɾeːzɾaːbeːt(ɯ)m/ | پارێزرابووبام parêzrabûbam /paːɾeːzɾaːbuːbaːm/ |
| 2sg | تۆ | پارێزرابایت parêzrabayt /paːɾeːzɾaːbaːjt/ | پارێزرابێتیت parêzrabêtît /paːɾeːzɾaːbeːtiːt/ | پارێزرابووبایت parêzrabûbayt /paːɾeːzɾaːbuːbaːjt/ |
| 3sg | ئەو | پارێزرابا parêzraba /paːɾeːzɾaːbaː/ | پارێزرابێت parêzrabêt /paːɾeːzɾaːbeːt/ | پارێزرابووبا parêzrabûba /paːɾeːzɾaːbuːbaː/ |
| 1pl | ئێمە | پارێزراباین parêzrabayn /paːɾeːzɾaːbaːjn/ | پارێزرابێتین parêzrabêtîn /paːɾeːzɾaːbeːtiːn/ | پارێزرابووباین parêzrabûbayn /paːɾeːzɾaːbuːbaːjn/ |
| 2pl | ئێوە | پارێزرابان parêzraban /paːɾeːzɾaːbaːn/ | پارێزرابێتن parêzrabêtin /paːɾeːzɾaːbeːt(ɯ)n/ | پارێزرابووبان parêzrabûban /paːɾeːzɾaːbuːbaːn/ |
| 3pl | ئەوان | پارێزرابان parêzraban /paːɾeːzɾaːbaːn/ | پارێزرابێتن parêzrabêtin /paːɾeːzɾaːbeːt(ɯ)n/ | پارێزرابووبان parêzrabûban /paːɾeːzɾaːbuːbaːn/ |
Imperative
| person | pronoun | Imperative | Prohibitive |
|---|---|---|---|
| 2sg | تۆ | بپارێزە biparêze /b(ɯ)paːɾeːzæ/ | مەپارێزە meparêze /mæpaːɾeːzæ/ |
| 2pl | ئێوە | بپارێزن biparêzin /b(ɯ)paːɾeːz(ɯ)n/ | مەپارێزن meparêzin /mæpaːɾeːz(ɯ)n/ |
Other forms
| form | Kurdish | Latin |
|---|---|---|
| past perfective, agent clitic elsewhere | پاراست | parast |
| past progressive, agent clitic elsewhere | دەپاراست | deparast |
| present perfect, agent clitic elsewhere | پاراستووە | parastûwe |
| past perfect, agent clitic elsewhere | پاراستبوو | parastbû |
| past subj, agent clitic elsewhere | پاراستبا | parastba |
| perfect subj, agent clitic elsewhere | پاراستبێت | parastbêt |
| pluperfect subj, agent clitic elsewhere | پاراستبووبا | parastbûba |
| infinitive | پاراستن | parastin |
| past participle | پاراستوو | parastû |
| passive participle | پارێزراو | parêzraw |